Ptasie odchody budowały potęgę królestwa Chincha i były ważnym elementem gospodarki Inków

13 lutego 2026, 10:35

Analiza izotopowa kolb kukurydzy z doliny Chincha pokazuje, że już w okresie preinkaskim andyjskim rolnicy systematycznie wykorzystywali ptasie guano, które mogło stanowić fundament potęgi jednego z najważniejszych państw przedinkaskich – królestwa Chincha. Badania opublikowane na łamach PLOS ONE dostarczają pierwszych bezpośrednich dowodów na intensywne stosowanie nawozów morskich w prekolumbijskim rolnictwie wybrzeża Peru. Wyniki sugerują, że kontrola nad guanem mogła mieć strategiczne znaczenie zarówno dla Chincha, jak i później dla imperium Inków.



Sposób na bardziej wytrzymałe metale

17 lutego 2015, 12:26

Opracowano tani proces technologiczny, który 10-krotnie zwiększa wytrzymałość metali i czyni je znacznie bardziej odpornymi na korozję. Jeśli nowy proces przejdzie testy praktyczne, doczekamy się bardziej wytrzymałych konstrukcji oraz lżejszych, a więc i energooszczędnych, samochodów.


Imperialne Chiny. Mimo wady wrodzonej chłopiec był w pełni akceptowany przez społeczność

24 kwietnia 2026, 09:00

Na cmentarzu Wenchi w chińskiej prowincji Shanxi chowano zwykłych ludzi. Nie członków elity czy najbiedniejszych, a takie osoby, z których w większości składa się społeczeństwo – od przeciętnie zarabiających po niższą klasę średnią. W jednym z grobów pochowano młodego człowieka razem z dorosłą kobietą i skromnymi darami grobowymi. Niby nic szczególnego, a to właśnie jego szczątki trafiły na łamy naukowego czasopisma International Journal of Osteoarchaeology. Okazało się bowiem, że jest to pierwszy zidentyfikowany w Chinach archeologiczny przypadek rozszczepienia wargi i podniebienia.


Otyli astmatycy

16 lipca 2006, 14:37

Wytwarzane przez komórki tłuszczowe drażniące płuca białka mogą stanowić brakujące ogniwo między otyłością a astmą — donoszą australijscy naukowcy. Otyłość trzykrotnie zwiększa prawdopodobieństwo zachorowania na astmę. Kiedy otyłe osoby chudną, ich dolegliwości astmatyczne zmniejszają się — tłumaczy szef zespołu badawczego, dr Michael Rolph z Garvan Institute of Medical Research w Sydney.


SpaceX wygrywa potyczkę z lotnictwem wojskowym

27 marca 2015, 13:12

Przed rokiem informowaliśmy, że Elon Musk, założyciel SpaceX, zapowiadał pozwanie do sądu amerykańskich sił lotniczych (US Air Force). Musk zarzucał im, że jego firma jest dyskryminowana i wykluczana z przetargów na wystrzeliwanie satelitów szpiegowskich. Satelity te są obecnie wystrzeliwane wyłącznie przez United Launch Alliance (ULA), konsorcjum Boeinga i Lockheeda Martina.


Jedne z najstarszych monet wikingów przyniosły zaskakujące informacje

17 czerwca 2026, 11:06

W 2018 roku, podczas prac w okolicach Damhus na południe od duńskiego Ribe, odkryto coś wyjątkowego – 266 srebrnych wikińskich monet, które spoczywały w ziemi przez ponad tysiąc lat. Opublikowane właśnie wyniki ich analizy chemicznej i izotopowej rzucają nowe światło na początki wikińskiego systemu monetarnego oraz na zaskakująco dalekie połączenia handlowe wczesnośredniowiecznej Skandynawii.


Dziecięca depresja i zaburzenia snu mają wspólne podłoże genetyczne

9 września 2006, 13:12

Zaburzenia snu i depresja u dzieci mogą mieć wspólne podłoże genetyczne. Takie wyniki otrzymano w badaniach z udziałem bliźniąt.


Alkohol zawsze szkodzi

14 maja 2015, 09:02

Alkohol pity przez myszy będące na wczesnym etapie ciąży zmienia funkcjonowanie genów odpowiedzialnych za działanie mózgu u płodu. Eksperymenty przeprowadzone na Uniwersytecie w Helsinkach sugerują, że spożywanie alkoholu przez kobiety może mieć negatywny wpływ na dziecko jeszcze zanim kobieta dowie się, że jest w ciąży


Szyfrowany dysk twardy Seagate'a

30 października 2006, 14:10

Seagate Technology wkrótce dostarczy na rynek pierwszy dysk twardy wyposażony w technologię pełnego szyfrowania danych. Dotychczas dyski takie nie były kierowane do użytkowników indywidualnych.


Wykrywanie autyzmu za pomocą reakcji węchowej

6 lipca 2015, 09:50

Naukowcy odkryli ostatnio, że osoby z zaburzeniami ze spektrum autyzmu (ang. autism spectrum disorder, ASD) nie dostosowują węszenia do tego, czy zapach jest miły, czy odstręczający (zdrowe osoby silniej wdychają przyjemną woń, a przy nieprzyjemnych starają się wciągać powietrze rzadziej i bardziej płytko).


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk